“İlişkiden sonra peçetede kan gördüm. Normal mi?”
“Her ilişkiden sonra hafif lekelenmem oluyor. Rahim ağzında yara mı var?”
“İlişki sonrası kanama kanser belirtisi olabilir mi?”
Cinsel ilişki sırasında veya hemen sonrasında adet dönemi dışında ortaya çıkan kanamaya ilişki sonrası kanama (postkoital kanama) denir.
İlişki sonrası kanamanın çoğu zaman iyi huylu ve tedavi edilebilir nedenleri vardır. Ancak özellikle tekrarlayan kanama normal kabul edilmemeli ve nedeni araştırılmalıdır.
İlişki sonrası kanama neden olur?
Kanama vajinadan veya rahim ağzından kaynaklanabilir. Bazen rahim içerisinden gelen düzensiz bir kanama da ilişki sonrasında fark edilebilir.
En sık karşılaşılan nedenler arasında rahim ağzında hassasiyet veya ektropion, servikal polip, vajinal kuruluk, ilişki sırasında sürtünmeye bağlı küçük travmalar, vajinal veya servikal enfeksiyonlar ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar bulunur.
Daha nadiren rahim ağzındaki hücresel değişiklikler veya jinekolojik kanserler de ilişki sonrası kanamaya neden olabilir. Bu nedenle özellikle tekrarlayan kanamayı yalnızca “ilişki sert oldu” şeklinde değerlendirmemek gerekir.
Rahim ağzında yara ilişki sonrası kanama yapar mı?
Hastaların “rahim ağzında yara” olarak bildiği durumların bir kısmı servikal ektropion olabilir.
Servikal ektropionda rahim ağzının daha hassas hücreleri dış yüzeyde görülür. Bu bölge temasla daha kolay kanayabilir. Dolayısıyla cinsel ilişki veya jinekolojik muayene sonrasında lekelenme oluşabilir.
Servikal ektropion kanser anlamına gelmez. Ancak kanamanın gerçekten ektropiondan kaynaklandığını söyleyebilmek için rahim ağzının değerlendirilmesi gerekir.
Vajinal kuruluk kanama yapar mı?
Evet.
Yeterli kayganlık olmadığında cinsel ilişki sırasında vajinal dokuda tahriş ve küçük çatlaklar oluşabilir. Bu durum özellikle menopoz ve perimenopoz döneminde, emzirme döneminde veya vajinal kuruluk yaşayan kadınlarda daha belirgin olabilir.
Kuruluğa bağlı kanamada ilişki sırasında yanma veya ağrı da eşlik edebilir.
Enfeksiyonlar ilişki sonrası kanama yapabilir mi?
Evet.
Rahim ağzı veya vajinadaki bazı enfeksiyonlar dokuların daha hassas hale gelmesine ve temas sonrasında kanamasına neden olabilir.
Kanamaya kötü kokulu veya farklı renkli akıntı, yanma, kasık ağrısı ya da ilişki sırasında ağrı eşlik ediyorsa enfeksiyon açısından değerlendirme gerekebilir.
Polip ilişki sonrası kanama yapar mı?
Evet.
Özellikle rahim ağzındaki polipler temas sırasında kolaylıkla kanayabilir. Poliplerin büyük bölümü iyi huyludur. Ancak muayenede görülen oluşumun ne olduğunun değerlendirilmesi ve gerektiğinde çıkarılarak patolojik incelemeye gönderilmesi uygun olabilir.
İlişki sonrası kanama HPV belirtisi midir?
İlişki sonrası kanama doğrudan “HPV belirtisi” olarak kabul edilmez. HPV enfeksiyonlarının büyük bölümü herhangi bir belirti oluşturmaz.
Ancak yüksek riskli HPV tiplerinin uzun süre kalıcı olması rahim ağzında hücresel değişikliklere yol açabileceğinden, tekrarlayan ilişki sonrası kanaması olan bir kadında servikal tarama geçmişinin değerlendirilmesi önemlidir.
İlişki sonrası kanama rahim ağzı kanseri belirtisi olabilir mi?
Olabilir; ancak ilişki sonrası kanama yaşayan her kadında rahim ağzı kanseri olduğu anlamına gelmez.
İlişki sonrası kanamanın çok daha sık görülen iyi huylu nedenleri vardır. Bununla birlikte rahim ağzı kanserinde görülebilen belirtilerden biri cinsel ilişki sonrası kanamadır.
Bu nedenle özellikle tekrarlayan veya açıklanamayan kanama varsa muayeneyi ertelememek gerekir.
Smear testim normal, yine de doktora gitmeli miyim?
Evet, tekrarlayan bir şikâyet varsa değerlendirilmelidir.
Smear ve HPV testleri rahim ağzı kanseri taramasında çok değerlidir ancak şikâyeti olan hastanın değerlendirilmesi ile rutin tarama aynı şey değildir.
İlişki sonrası kanamanın vajinal kuruluk, enfeksiyon, polip veya başka bir nedeni olabilir. Dolayısıyla “Smear’im normal, kanamayı önemsememe gerek yok” yaklaşımı doğru değildir.
Bir kez kanama olduysa endişelenmeli miyim?
Tek bir kez, çok az miktarda kanama her zaman ciddi bir hastalık anlamına gelmez. Örneğin vajinal kuruluk veya sürtünmeye bağlı küçük bir tahriş buna neden olabilir.
Ancak kanama tekrarlıyorsa, miktarı artıyorsa, her cinsel ilişkiden sonra oluyorsa, ilişki sırasında ağrı eşlik ediyorsa, kötü kokulu veya anormal akıntı varsa ya da adet dışı başka kanamalar da oluyorsa kadın doğum değerlendirmesi uygun olur.
İlişki sonrası kanamada doktor neye bakar?
Değerlendirme hastanın yaşına ve öyküsüne göre değişebilir.
Öncelikle kanamanın ne zamandır olduğu, adet düzeni, gebelik olasılığı, kullanılan doğum kontrol yöntemi, cinsel yolla bulaşan enfeksiyon riski ve önceki smear/HPV sonuçları sorgulanabilir.
Jinekolojik muayenede vajina ve rahim ağzı değerlendirilir. Gerekli durumlarda gebelik testi, enfeksiyon testleri, smear veya HPV tarama durumunun değerlendirilmesi, ultrasonografi veya kolposkopi gibi ileri incelemeler planlanabilir.
Her hastaya bütün testlerin yapılması gerekmez. İncelemeler muayene bulgularına göre belirlenir.
Menopozdan sonra ilişki sonrası kanama normal mi?
Menopozdan sonra vajinal dokuların incelmesi ve kuruluk ilişki sırasında kanamaya neden olabilir.
Ancak menopoz sonrası ortaya çıkan vajinal kanama mutlaka değerlendirilmelidir. Kanamanın yalnızca cinsel ilişkiden sonra ortaya çıkması da bu yaklaşımı değiştirmez.
Gebelikte ilişki sonrası kanama olursa?
Gebelikte rahim ağzının kanlanması arttığı için cinsel ilişki sonrasında hafif lekelenme görülebilir.
Ancak gebelikte meydana gelen kanama otomatik olarak cinsel ilişkiye bağlanmamalıdır. Özellikle kanama fazlaysa, devam ediyorsa veya ağrı, kasılma ya da su gelmesi eşlik ediyorsa gebeliğin haftasına uygun şekilde değerlendirilmelidir.
Sonuç
İlişki sonrası kanama her zaman ciddi bir hastalık anlamına gelmez, ancak özellikle tekrarlıyorsa normal kabul edilmemelidir.
Vajinal kuruluk, enfeksiyon, rahim ağzında ektropion ve polip gibi iyi huylu nedenler sık görülür. Daha nadiren rahim ağzındaki önemli hücresel değişiklikler de kanamaya yol açabilir.
Bu nedenle amaç korkmak değil, kanamanın nereden kaynaklandığını belirlemektir.
Özellikle tekrarlayan ilişki sonrası kanama, menopoz sonrası kanama veya kanamaya ağrı ve anormal akıntının eşlik etmesi durumunda kadın hastalıkları ve doğum muayenesi uygun olur.
Sık sorulan sorular
İlişki sonrası bir damla kan gelmesi normal mi?
Tek seferlik çok hafif lekelenme tahriş veya kuruluk gibi nedenlerle oluşabilir. Ancak tekrarlıyorsa değerlendirilmelidir.
Her ilişkiden sonra kan gelmesi normal mi?
Hayır. Tekrarlayan postkoital kanamanın nedeni araştırılmalıdır.
İlişki sonrası kanama HPV demek mi?
Hayır. HPV enfeksiyonlarının çoğu belirti vermez. Ancak tekrarlayan kanamada rahim ağzının değerlendirilmesi ve tarama geçmişinin gözden geçirilmesi önemlidir.
Smear normal olduğu halde ilişki sonrası kanama olabilir mi?
Evet. Vajinal kuruluk, ektropion, polip, enfeksiyon ve travma gibi birçok farklı neden olabilir.
İlişki sonrası kanama kanser demek mi?
Hayır. Çoğu vakada neden kanser değildir. Ancak rahim ağzı kanserinin olası belirtilerinden biri olduğu için tekrarlayan veya açıklanamayan kanama ihmal edilmemelidir.
İlişki sırasında ağrı ve sonrasında kanama varsa ne yapmalıyım?
Ağrı ve kanamanın birlikte olması vajinal kuruluk, enfeksiyon, endometriozis veya başka jinekolojik nedenlerle ilişkili olabilir. Muayene ile değerlendirilmesi uygun olur.
Bu konuda muayene için randevu
WhatsApp üzerinden yazın; size uygun gün ve saat için dönüş yapılsın. Dilerseniz doğrudan arayabilirsiniz.
Kaynak
- American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) – Abnormal Uterine Bleeding; Cervical Cancer
- NHS – Vaginal bleeding between periods or after sex
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel tıbbi değerlendirme yerine geçmez.
